ต้นบอน มีสรรพคุณและประโยชน์อย่างไรบ้าง               

อาหารเพื่อสุขภาพ - สมุนไพร

ต้นบอน มีชื่อภาษาอังกฤษว่า Elephant ear เพราะมีใบขนาดใหญ่ คล้ายหูช้าง ส่วนชื่อทางวิทยาศาสตร์คือ Colocasia esculenta (L.) Schott มีถิ่นกำเนิดอยู่ในที่ราบลุ่มเขตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นพืชล้มลุก อุ้มน้ำได้ดี พบได้ในแทบทุกภาคของประเทศไทย บอนมีเหง้าหรือหัวอยู่ใต้ดิน ลำต้นจะแทงออกจากเหง้า มีลักษณะอวบ ลำต้นตรง มีสีเขียว หนึ่งก้านจะมีเพียงหนึ่งใบเท่านั้น ความสูงประมาณ 1 เมตร นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ แต่ก็สามารถนำมารับประทานได้เช่นกัน เพราะมีคุณค่าทางโภชนาการมาก

โดยสามารถแยกเป็นใบและก้านได้ดังต่อไปนี้

ใบบอน ขนาด 100 กรัม ให้พลังงาน 112 แคลอรี่ และมีสารอาหารที่ประกอบไปด้วย

คาร์โบไฮเดรต 25.8 กรัม

โปรตีน 2.1 กรัม

ไขมัน 0.1 กรัม

กากใยอาหาร 1 กรัม

วิตามินเอ 103 หน่วยสากล

วิตามินบี 1 0.15 มิลลิกรัม

วิตามินบี 2 0.17 มิลลิกรัม

วิตามินบี 3 1 มิลลิกรัม

วิตามินซี 2 มิลลิกรัม

แคลเซียม 84 มิลลิกรัม

ฟอสฟอรัส 54 มิลลิกรัม

ก้านบอน ขนาด 100 กรัม ให้พลังงาน 24 แคลอรี่ และมีสารอาหารที่ประกอบไปด้วย

คาร์โบไฮเดรต 5.8 กรัม

โปรตีน 0.5 กรัม

ไขมัน 0.9 กรัม

กากใยอาหาร 0.9 กรัม

วิตามินเอ 300 หน่วยสากล

วิตามินบี 1 0.02 มิลลิกรัม

วิตามินบี 2 0.04 มิลลิกรัม

วิตามินบี 3 13 มิลลิกรัม

วิตามินซี 1 มิลลิกรัม

แคลเซียม 49 มิลลิกรัม

ฟอสฟอรัส 25 มิลลิกรัม

ธาตุเหล็ก 0.9 มิลลิกรัม

ด้วยสารอาหารที่มากมายเหล่านี้ ทำให้ต้นบอนมีคุณค่าทางโภชนาการสูง ซึ่งมีสรรพคุณและประโยชน์ต่อร่างกาย ดังนี้

รากบอน มีสรรพคุณแก้อาการเจ็บคอ เสียงแหบ และแก้อาการท้องเสียได้

หัวบอน มีสรรพคุณเป็นยาระบาย ช่วยห้ามเลือด รักษาฝี ช่วยขับปัสสาวะ ช่วยขับน้ำนมในสตรี และช่วยลดความดันโลหิตได้

ลำต้นบอน มีสรรพคุณสามารถรักษาแผลงูกัด รวมทั้งแก้พิษคางคกได้

ก้านใบบอน มีสรรพคุณลดอาการอักเสบ รวมทั้งแก้พิษคางคกได้

น้ำยางบอน มีสรรพคุณในการถอนพิษแมลงสัตว์กัดต่อย และช่วยกำจัดหูดได้

น้ำจากลำต้นใต้ดิน มีสรรพคุณแก้ไข้ ใช้เป็นยาแก้พิษแมลงป่องได้

นอกจากนี้แล้วต้นบอนยังมีประโยชน์อื่นๆ อีกมากมาย ซึ่งได้แก่

หัวบอนสามารถนำมาลวกหรือต้มเพื่อรับประทานได้ ส่วนของใบและก้านใบอ่อน สามารถนำมาประกอบอาหารได้หลายประเภท เช่น แกงบอน แกงกะทิ แกงส้ม หรือจะนำมาลวกแล้วจิ้มกินกับน้ำพริกก็ได้ โดยต้องนำมาต้มก่อน 2-3 ครั้ง แล้วคั้นเอาน้ำทิ้งก่อน หรือเอาไปเผาไฟก่อนนำมาใช้ปรุงอาหาร นอกจากนี้ชาวกะเหรี่ยงที่แม่ฮ่องสอนยังใช้ใบและก้านบอนมาทำเป็นอาหารหมูได้อีกด้วย และด้วยใบบอนซึ่งมีคุณลักษณะพิเศษคือไม่เปียกน้ำ เพราะมีขี้ผึ้งเคลือบอยู่ที่ผิวใบ จึงสามารถนำมาใช้ห่ออาหารได้ นอกจากคนสามารถนำต้นบอนมาใช้ทำประโยชน์ได้แล้ว ตัวต้นบอนเองก็ยังช่วยป้องกันชายฝั่งของแม่น้ำลำคลองไม่ให้ถูกกัดเซาะได้ง่ายอีกด้วย