มหาหิงคุ์

อาหารเพื่อสุขภาพ - สมุนไพร
ชื่อวิทยาศาสตร์  : Ferula sinkiangensis K.M. Shen
                               F. assafoetida Linn.

ชื่อวงศ์ : Umbelliferae
ชื่ออื่น : หินแมง (เชียงใหม่)

ลักษณะ
เป็นชันน้ำมันประเภทโอลีโอกัมเรซินจากรากและลำต้นใต้ดินของพืชในสกุล Ferula หลายชนิด ซึ่งเป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี ลงหัว ขึ้นในที่แล้ง ในทะเลทราย มีถิ่นกำเนิดในตะวันออกกลาง (ประเทศอิรัก อิหร่าน และอัพกานิสถาน) และภาคตะวันตกของประเทศจีน

ลำต้นเล็กเรียว สีเขียวเกลี้ยง

ใบเป็นฝอยใบไม่ดก

ดอกสีเหลืองอ่อน ดอกช่อคล้ายดอกผักชี  เมื่อออกดอกแล้ว มักสลัดใบ

รากและเหง้ากลมยาวเรียว สีน้ำตาล เนื้อในสีขาวจะให้ยางเมื่ออายุได้ประมาณห้าปี

ยางจากรากเรียกว่า มหาหิงคุ์  คำว่า หิงคุ์(Hingu) เป็นภาษาสันสกฤต โบราณไทยเติมคำว่า มหา เข้าไป เรียกเป็นมหาหิงคุ์

มหาหิงคุ์ มีลักษณะเป็นก้อนสีเหลือง แดงและเหนียว มียางสีขาวฝังตัวอยู่ด้วยเป็นแห่งๆ มีกลิ่นเหม็นทนนาน มีรสเผ็ดร้อนและเบื่อ

มหาหิงคุ์ มีหลายชนิด เช่น
หิงคุ์ยางโพธิ์ มีลักษณะเป็นก้อนเหนียวเหมือนยางโพธิ์ บางคนอ่านพบชื่อนี้ในตำราแล้วไม่รู้ว่าเป็นอะไร เกิดสำคัญผิดก็เลยใช้ทั้งมหาหิงคุ์และยางโพธิ์ด้วยกัน
หิงคุ์ขี้แพะ มีลักษณะเป็นก้อนร่วน

สรรพคุณ
โบราณใช้มหาหิงคุ์ผสมกับแอลกอฮอล์ทาท้องเด็กแก้ท้องอืดท้องเฟ้อ

มหาหิงคุ์ มีน้ำมันระเหยง่ายที่มีกำมะถันเป็นองค์ประกอบและชัน รวมตัวกันอยู่ บางส่วนของน้ำมันนี้มีคุณสมบัติเป็นยาฆ่าแมลงได้

ยางจากรากมีกลิ่นฉุน รสเฝื่อนร้อนเหม็น และขม มีสรรพคุณเป็นยา ขับลมผาย( ขับลมในลำไส้)  แก้พรรดึกอันผูก  แก้ลมซึ่งมีอาการให้เสียดแทง แก้อาการเกร็ง  ขับประจำเดือน บำรุงธาตุ ชำระเสมหะและลม ช่วยย่อยอาหาร แก้ปวด แก้ชักกระตุก แก้อาการทางประสาท ชนิดฮิสทีเรีย ใช้เป็นยาภายนอกทาแก้กลาก แก้แมลงสัตว์กัดต่อย

ที่มา
http://www.baanjomyut.com/library/knowledge_of_encyclopedias/614.html
http://www.songkhlaportal.com/forums/b33/t558/
ชยันต์ พิเชียรสุนทรและวิเชียร จีรวงส์. (2556) คู่มือเภสัชกรรมแผนไทย เล่ม 2 เครื่องยาพฤกษวัตถุ, น.180, กรุงเทพฯ:อมรินทร์

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *