กระถินไทย หรือ กระถินบ้าน

อาหารเพื่อสุขภาพ - สมุนไพร

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Leucaena leucocephala (Lamk.) de Wit
ชื่อวงศ์ : Leguminosae-Mimosoideae
ชื่อสามัญ : White Popinac, Lead Tree
ชื่อพื้นเมือง : กระถิน กระถินไทย กระถินยักษ์ กระถินบ้าน (ภาคกลาง), กะเส็ดโคก กะเส็ดบก (ราชบุรี), ตอเบา สะตอเทศ สะตอเบา (ภาคใต้), ผักก้านถิน (เชียงใหม่), ผักหนองบก (ภาคเหนือ)

ลักษณะ:
ไม้พุ่มถึงไม้ต้นขนาดเล็ก สูงได้ถึง 10 เมตร ไม่ค่อยแตกกิ่งก้านสาขา

ใบ ประกอบแบบ ขนนกสองชั้น เรียงสลับ ก้านแขนงสั้น มีขน ใบย่อย เรียงตรงข้าม รูปแถบหรือรูปขอบขนานแกมรูปแถบ ปลายแหลม โคนเบี้ยว ขอบมีขน ท้องใบสีนวล

ดอก ออกเป็นช่อ ช่อดอกออกแบบช่อกระจุกแน่น ออกตามง่ามใบ ช่อเป็นฝอยนุ่มกลมฟูสีขาวมีกลิ่นหอมเล็กน้อย

ผล เป็นฝัก ฝักออกเป็นช่อแบนยาวโคนสอบ ปลายแหลม  เห็นเมล็ดเป็นจุดๆ ในฝักตลอดฝัก เมล็ดเรียงตามขวาง 15-30 เมล็ด สีน้ำตาลเป็นมัน

ประโยชน์ : 
ใบหมักเป็นปุ๋ย ใบ ยอด ฝัก และเมล็ดอ่อนใช้เป็นอาหารของวัว ควาย แพะ แกะ ไก่ ฯลฯ ยอดอ่อนและฝักอ่อนใช้กินเป็นผักได้ เมล็ดนำมาทำเป็นเครื่องประดับหลายชนิด เช่น สายสร้อย เข็มกลัด เข็มขัด ฯลฯ เปลือกให้เส้นใยสั้นใช้ทำกระดาษได้ แต่คุณภาพไม่ดี พันธุ์ที่ปรับปรุงใหม่เรียกว่ากระถินยักษ์ มีลำต้นสูงกว่าพันธุ์เดิม ปลูกเพื่อกันลมและบังแดดให้แก่พืชที่ปลูก เช่น ชา กาแฟ และใช้ทำฟืน

สรรพคุณทางยา
ดอก  รสมัน บำรุงตับ  บำรุงกำลังทางเพศ ช่วยเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ เพิ่มความแข็งแกร่งสำหรับผู้ชาย และช่วยในการขับระดูขาวสำหรับผู้หญิง ทำให้ภายในสะอาด  แก้เกล็ดกระดี่ขึ้นตา ขับลม โดยใช้ดอกตูมกินสด หรือตากแห้งกินกับน้ำผึ้ง

ใบ     ใบกระถินมีเบต้าแคโรทีนสูง ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ ยับยั้งการเกิดโรคมะเร็ง บำรุงสายตา นอกจากนั้นใบกระถินยังมีโปรตีนสูง จึงเหมาะสมที่จะใช้ผสมในอาหารสัตว์ได้

ใบและเมล็ด ใช้แก้โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ช่วยให้น้ำตาลและระดับคอเรสเตอรอลลดลง แก้ท้องร่วง ห้ามเลือดและสมานแผลได้ดี (ผลเมล็ดมีฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือด และไขมันในเลือดในหนูขาว)

เมล็ดโดยเฉพาะเมล็ดจากฝักแก่  มีรสคล้ายกับสะตอ  สามารถใช้รับประทานสดๆ  ใช้ถ่ายพยาธิตัวกลม (ascariasis)

ฝัก     ฝัก มีฤทธิ์เป็นยาฝาดสมาน

ราก รสจืดเฝื่อน ขับผายลม ขับระดูขาว และเป็นยาอายุวัฒนะ  ใช้เป็นส่วนผสมของยาลม

ขนาดและวิธีใช้
ใช้ถ่ายพยาธิตัวกลม ผู้ใหญ่ใช้ครั้งละ 25-50 กรัม เด็กใช้ 5-20 กรัม ต่อวัน รับประทานตอนท้องว่างในตอนเช้าเป็นเวลา 3-5 วัน

ในชนบทนิยมปลูกกันเป็นแนวรั้วบ้าน ใบกระถินอุดมด้วยธาตุไนโตรเจนและเกลือโพแทสเซียม นำมาหมักเป็นปุ๋ยได้ ใบ ยอด ฝักและเมล็ดอ่อน ใช้เป็นอาหารสัตว์

โทษ : 
สัตว์กระเพาะเดียวที่กินใบกระถินในปริมาณสูงจะทำให้ขนร่วง เป็นหมัน เนื่องจากมีสารพวก leucenine ซึ่งเป็นพิษ แต่ไม่มีรายงานของการเป็นพิษเนื่องจากการกินกระถินเกิดขึ้นในคน มีรายงานว่ากระถินเป็นพืชที่ดูดธาตุซีลีเนียมจากดินมาสะสมไว้ได้มาก จึงทำให้เกิดพิษเนื่องจากธาตุนี้ได้อีก

ที่มา

http://www.rspg.or.th/plants_data/plantdat/mimosoid/lleuco_1.htm
http://thailand-an-field.blogspot.com/2009/12/blog-post_3550.html

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *