ม้าอีก่ำ หรือ คำเตี้ย

อาหารเพื่อสุขภาพ - สมุนไพร

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Polygala chinensis Linn.
ชื่อวงศ์  :  Polygalaceae
ชื่ออื่นๆ  คำเตี้ย (เลย) มักกำ (เชียงใหม่) ม้าอีก่ำ (อุบลฯ, ยโสธร) ม้าอีก่ำแดง (อุบลฯ) ปีกไก่ดำ

ลักษณะ : 
เป็นพืชล้มลุก อายุปีเดียว ลำต้นตั้งตรง สูง 19 – 35 เซนติเมตร ลำต้นมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 2.7 – 2.5 เซนติเมตร เป็นพืชฤดูเดียว แต่เมล็ดมีอัตราการงอกค่อนข้างสูง

ใบเดี่ยวเรียงสลับ ใบเป็นรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ (obovate-oblong) ถึงรูปใบหอกแกมรูปไข่กลับ (obovate-lanceolate) หน้าใบและหลังใบมีขนสั้นๆจำนวนมาก ขอบใบมีขนครุย (ciliate

ดอก  ออกเป็นกระจุกตามซอกใบ มีดอกย่อย 6-15 ดอก กลีบเลี้ยงมีสีเขียวอ่อน กลีบดอก อับเรณูและเกสรเพศเมียมีสีขาวนวล ออกดอกช่วงเดือนสิงหาคมถึงเดือนพฤศจิกายน

ราก – มีกลิ่นหอมเหมือนน้ำมันมวย

สรรพคุณ
ทั้งต้นมาใช้ต้มน้ำดื่ม เป็นยาขับปัสสาวะและบำรุงโลหิต อาจใช้นำมาใช้แบบต้นเดี่ยว หรือผสมกับเนื้อไม้ของต้นม้ากระทืบโรง เพื่อบำรุงกำลังทางเพศ

ภูมิปัญญาทางภาคเหนือใช้ทั้งต้นดองเหล้าดื่ม แก้ปวดเมื่อย และใช้ประกอบเป็นยาอีกหลายตำรับ

สารสกัดน้ำจากทั้งต้นมีฤทธิ์ ต้านการเจริญของเนื้องอกในหนู และเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็ง

ตำรายาจากผลงานวิจัยของการแพทย์แผนไทย
1. ยารักษามะเร็งเต้านม (ผู้วิจัย ดาลัด พรศิริประเสริฐ มหาวิทยาลัยมหิดล 2529) และ เกษรา ณ บางช้าง 2529)
ไฟเดือนห้า [Ludwigia hyssopifolia [G.Don] Ewell
หญ้าปีกไก่ดำ [ Polygala chinensis Linn]
พุทธรักษา [ Canna indica Linn]
ข้าวเย็นเหนือ) [Smilax corbularia Kunth ]
ลิ้นงูเห่า [ Clinacanthus siamensis Brem.
เกล็ดนิ่ม ขนเม่น กระดองเต่า เงี่ยงกระเบน อกตะพาบน้ำ ครุตักน้ำ

    ยาสมุนไพรตำรับนี้เชื่อกันว่าให้ผลในการรักษามะเร็งได้หลายชนิด โดยเฉพาะมะเร็งเต้านม (พ.ศ.2525-2529 มีผู้ป่วยรักษาด้วยยาตำรับนี้ 3250 คน) ได้มีผู้ทำการศึกษาเบื้องต้นพบว่า น้ำสกัดจากส่วนประกอบที่ได้จากพืชแสดงผลยับยั้งการเจริญของมะเร็งเต้านมในสัตว์ทดลองได้ ดังนั้นการศึกษาครั้งนี้จึงมีจุดประสงค์ที่จะศึกษาน้ำสกัดจากยาทั้งตำรับ ซึ่งประกอบด้วยพืชและสัตว์ ทำการศึกษาทั้งในห้องทดลอง และในสัตว์ทดลอง ผลการศึกษาได้ดังนี้

น้ำสกัดจากสมุนไพรทั้งตำรับสามารถยับยั้งการเจริญของ เซลล์ KB ในหลอดทดลองได้ร้อยละ 50 { ED 50) เมื่อใช้น้ำสกัดที่มีความเข้มมากกว่า 100 มกก./มล. ซึ่งเป็นปริมาณที่สูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่สถาบันมะเร็งแห่งชาติของอเมริกา กำหนดไว้ ส่วนผลการศึกษาในสัตว์ทดลองซึ่งทำให้หนูขาวเป็นมะเร็งเต้านมโดยการกินสารก่อมะเร็ง พบว่าเมื่อให้หนูทดลองกลุ่มหนึ่งได้กินน้ำสกัดยาสมุนไพรขนาด 1500 มก /กก. ของน้ำหนักตัวทุกวัน สามารถยับยั้งการเจริญของก้อนมะเร็งได้ในช่วง 4 สัปดาห์แรก และมีผลช่วยยืดอายุและเพิ่มอัตราการอยู่รอดของหนูทดลองได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อเทียบกับหนูทดลองอีกกลุ่มหนึ่งที่ไม่ได้กินน้ำสกัดยาสมุนไพร

   นอกจากนี้ยังได้ ศึกษาพิษวิทยาจากสมุนไพรทั้งตำรับโดยในสัตว์ทดลองกินน้ำสกัดสมุนไพรปริมาณ 1500 มก./กก. ของน้ำหนักตัวติดต่อกันเป็นเวลา 6 เดือน ไม่พบการเกิดพิษทางโลหิต ทางพยาธิ์สภาพของเซลล์ และการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของเลือด

การนำสมุนไพรผิดประเภทมาใช้ในการปรุงยาอาจเป็นความเข้าใจผิดของผู้ไปเก็บสมุนไพรก็เป็นได้ ตัวอย่างเช่น ม้าอีก่ำ ที่คนบางกลุ่มเรียกว่า “ปีกไก่ดำ” แต่แท้จริงแล้ว ปีกไก่ดำ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Justicia fragilis  Wall. ซึ่งมีการใช้เป็นสมุนไพรในหลากหลายตำรับเช่นกัน แต่ปีกไก่ดำและม้าอีก่ำเป็นพืชคนละสกุล จึงต้องแยกแยะให้ดี ไม่ใช้สลับต้นเพื่อป้องกันอันตรายจากการใช้ยาผิดต้น

ที่มา
http://www.kasetporpeang.com/forums/index.php?topic=33744.48
http://www.thaihof.org/main/article/detail/2252
http://www.baanmaha.com/community/thread42229.html

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *