อโศกน้ำ

อาหารเพื่อสุขภาพ - สมุนไพร

ชื่อวิทยาศาสตร์    Saraca indica Linn. หรือ S. bijuga Prain
ชื่อวงศ์     Leguminosae (Caesalpiniaceae)
ชื่อสามัญ    Asoke tree, Saraca, Asoka
 ชื่ออื่น    ส้มสุก (ภาคเหนือ) โสก (ภาคกลาง) ชุมแสงน้ำ (ยะลา) กาแปะห์ไอย์ (มาเลเซีย-ยะลา) ตะโดลีเต๊าะ (มาเลเซีย-ปัตตานี)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น   ไม้ยืนต้นขนาดเล็กสูง 5-15 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มทึบรูปทรงกระบอก บริเวณส่วนปลายยอดกิ่งจะห้อยย้อยลู่ลง เปลือกลำต้นเรียบกิ่งอ่อนมีเปลือกสีเขียวเข้ม เป็นสีน้ำตาลอ่อนถึงเข้มตามอายุที่เพิ่มขึ้น

 ใบ   ใบเดี่ยวออกเป็นช่อเรียงสลับกัน ช่อหนึ่งๆ มีใบย่อยติดตรงข้ามกันเป็นคู่ๆ ช่อละ 2-3 คู่ ใบย่อยรูปขอบขนานกึ่งรูปหอก ขนาดใบกว้าง 4-8 ซม. ยาว 15-30 ซม. ปลายใบเรียวแหลม โคนใบสอบเข้าหรือบางครั้งอาจมีมนบ้าง ก้านช่อใบและก้านใบย่อยอวบค่อนข้างสั้น และมักจะย่นและออกสีคล้ำเมื่อแห้ง ใบอ่อนสีขาวห้อยย้อยลง

ดอก  ออกเป็นพวงสีเหลืองแสดถึงสีแดง ซึ่งจะเปลี่ยนสีไปตามอายุของดอก ดอกออกตามลำต้นกิ่งเล็กและปลายกิ่ง ไม่มีกลีบดอกคงมีเฉพาะกลีบรองดอกที่เป็นหลอดเรียว ยาว 1-2 ซม. บริเวณปลายหลอดแยกเป็นกลีบมนๆ กลีบคล้ายกับดอกเข็ม มีเกสรตัวผู้ที่มีก้านอับเรณูยื่นยาวพ้นปากหลอดกลีบรองกลีบดอกออกมาประมาณ 2 ซม. จำนวน 6-8 อัน อับเรณูสีม่วงรังไข่ติดอยู่กับผนังหลอดด้านใน ในช่อหนึ่งๆ มีดอกเพศผู้เสียเป็นส่วนมาก คงมีดอกสมบูรณ์เพศปะปนอยู่บ้างเพียงเล็กน้อย

 ผล   เป็น dehiscent fruit ชนิด legume ลักษณะเป็นฝักแบนขอบขนาน ขนาดโตเต็มที่กว้างประมาณ 3-6 ซม. ยาว 7-30 ซม. ในแต่ละช่อมีผลเพียง 1-2 ฝัก และฝักจะเกิดจากดอกสมบูรณ์เพศเท่านั้น

ส่วนที่ใช้บริโภค    ใบอ่อน ดอกอ่อน

การขยายพันธุ์     เมล็ด ตอนกิ่ง

สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม    เจริญเติบโตได้ดีในดินเกือบทุกชนิด ชอบดินร่วนมีการระบายน้ำดีและมีความ อุดมสมบูรณ์สูง

ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์    ดอก เดือนมกราคม-เมษายน ใบ ตลอดทั้งปี

สรรพคุณ

ดอกและลำต้น มีสรรพคุณทางยาหลายอย่าง ทั้งยังถือว่าเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของชาวอินเดียและศรีลังกามาช้านาน โดยส่วนมากจะพบต้นอโศกตามวัดหรือพระราชวังเท่านั้น

ดอกอโศกน้ำ ดอกเป็นพวงสีเหลืองส้มมีกลิ่นหอม รสเปรี้ยว นิยมทำแกงส้ม พล่า ยำ หรือดอกสดจิ้มกับน้ำพริกได้ สรรพคุณ แก้ไอ ขับเสมหะ บำรุงธาตุ

ที่มา
http://area-based.lpru.ac.th/veg/www/Native_veg/v452.htm
http://www.nrru.ac.th/web/plant_flower/body/38.htm

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *