คูน

อาหารเพื่อสุขภาพ - สมุนไพร

ชื่อวิทยาศาสตร์   : Cassia fistula L.
ชื่อวงศ์ :  Leguminosae ( Caesalpiniaceae )
ชื่อสามัญอังกฤษ : Golden shower, Indian laburnum, Pudding-pine tree, Laburnum Indian, Laburnum, Purging cassia
ชื่ออื่น :  ลมแล้ง  กุเพยะ (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี) ชัยพฤกษ์ ราชพฤกษ์ (ภาคกลาง) ปือยู ปูโย เปอโซ แมะหล่าหยู่ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) ลมแล้ง (เหนือ) ลักเกลือ หรือ ลักเคย

นิเวศวิทยา 
ถิ่นกำเนิด เอเชียแถบร้อน ขึ้นตามป่าเบญจพรรณแล้งทั่วไป พม่า ไทย ลาวเวียดนาม อินเดีย มาเลเซีย กำพูชา เป็นต้น
ออกดอก กุมภาพันธ์ – พฤษภาคม ทิ้งใบก่อนออกดอก

ลักษณะ
ลำต้น : เป็นไม้ต้นยืนผลัดใบ สูง 20 เมตร เรือนยอดแคบและยาว กิ่งก้านเรียวเล็กและห้อยลงเปลือกต้นสีน้ำตาลอ่อนเรียบเกลี้ยง หรือมีรอยแตกเล็กน้อย

ใบ : ใบประกอบ ยาว 30-40 ซม. ใบย่อย 3-8 คู่ ขนาด 7-12(17) x 4-8 ซม.รูปไข่ขอบขนาน ใบอ่อนมีขนปกคลุม ใบแก่เกลี้ยง ไม่มีต่อม หูใบเล็กหลุดร่วงง่าย

ดอก : มีขนาด 3.5-5 ซม. สีเหลืองสดเป็นช่อห้อยลง ช่อยาว 20-40 ซม. ดอกออกก่อนและผลิใบใหม่ เกสรตัวผู้ที่ยาว 3 อัน ขนาด 3 ซม. ก้านเกสรตรงกลางที่พองออก ที่เหลือยาว 5-10 มม. อับเรณูเกลี้ยง ก้านเกสรตัวเมีย และรังไข่มีขนยาวคล้ายไหม

ส่วนที่ใช้ : ใบ ดอก เปลือก แก่น ราก ฝักแก่ เปลือกเป็นสีน้ำตาลเข้ม กระพี้ เมล็ด


สรรพคุณ :

ใบ  ขับพยาธิ , ต้มกินเป็นยาระบาย
ดอก แก้บาดแผลเรื้อรัง , แก้ไข้
เปลือก บำรุงโลหิต ใช้บดทาผื่นตามร่างกาย
กระพี้ แก้โรครำมะนาด
แก่น เป็นยาขับพยาธิไส้เดือนในท้อง
ราก แก้ไข้ แก้โรคคุดทะราด ฝนทาแก้กลาก เป็นยาระบาย
ฝักแก่ รสหวานเอียนเล็กน้อย เป็นยาระบายถ่ายสะดวกไม่มวนไม่ไซ้ท้อง มีสารแอนทราควิโนน (Anthraquinone glycoside) เป็นตัวยาระบาย
เนื้อในฝักแก่ รสหวาน เป็นยาระบาย ช่วยบรรเทาการแน่นหน้าอก
เมล็ด รักษาโรคบิด

วิธีและปริมาณที่ใช้ :
โดยเอาเนื้อในฝักแก่ก้อนเท่าหัวแม่มือ (ประมาณ 4 กรัม) น้ำ 1 ถ้วยแก้วต้มกับน้ำใส่เกลือเล็กน้อย ดื่มก่อนนอนหรือตอนก่อนอาหารเช้าครั้งเดียว

เหมาะเป็นยาระบายสำหรับคนที่ท้องผูกเป็นประจำและสตรีมีครรภ์

ประโยชน์ด้านอื่นๆ
เนื้อไม้สีแดงแกมเหลือง ทนทาน ใช้ทำเสา ล้อเกวียน

เนื้อที่เป็นแก่นของลำต้น ชาวบ้านเรียกว่า ” แก่นคูน ” ชาวบ้านใช้กินกับหมากหรือทำเป็น น้ำฝาดใช้ในการฟอกหนัง

ชาวอีสานมีความเชื่อว่า ต้นคูนเป็นพืชมงคล มักจะนำไปใช้ในพิธีกรรมต่างๆ เช่น การยกเสาเอกของบ้าน การทำบายศรีสู่ขวัญ เพื่อเป็นสิริมงคลและค้ำคูนให้ยั่งยืน นอกจากนี้คูนยังเป็นต้นไม้ประจำชาติไทยอีกด้วย

ที่มา
http://www.medplant.mahidol.ac.th/pubhealth/cassiafi.html
http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_05_1.htm
http://goo.gl/Ja0e6
http://www.bloggang.com/mainblog.php?id=naiberm&month=21-03-2006&group=9&gblog=3
http://www.hellomukdahan.com/goldentree/thailand-mukdahan-koon-goldentree-history.php

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *