ขลู่

อาหารเพื่อสุขภาพ - สมุนไพร

ชื่อวิทยาศาสตร์       Pluchea indica Less.
ชื่อวงศ์                 Compositae
ชื่อท้องถิ่น              หนวดงิ้ว หนวดงั่ว หนวดวัว (อุดรธานี) ขี้ป้าน (แม่ฮ่องสอน) คลู (ใต้)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 
ขลู่เป็นไม่พุ่มสูง 0.5 – 2 เมตร ยอดและใบอ่อนมีขนอ่อนอยู่ทั่วไป

ใบติดตามข้อสลับกัน ก้านใบสั้น ใบรูปไข่หัวกลับ ขอบในหยักและมีขนาดกว้างประมาณ 1 – 5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 2 – 9 เซนติเมตร

ดอก ประกอบด้วยดอกย่อยจำนวนมาก มีทั้งดอกตัวผู้และดอกตัวเมีย สีขาวอมม่วงขนาดเล็ก

ขลู่เป็นพืชที่ชอบขึ้นตามธารน้ำโดยเฉพาะที่น้ำเค็มขึ้นถึง พบทั่วไปในเขตร้อน เช่น ประเทศอินเดีย จีน ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย ไทย เป็นต้น เป็นพืชที่ปลูกง่าย โดยใช้กิ่งแก่ปักชำ ขึ้นได้ในดินแทบทุกชนิด

ส่วนที่ใช้เป็นยา
ใช้ส่วนของต้นที่อยู่เหนือดินทั้งสดและแห้ง (นิยมใช้เฉพาะใบ)

ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา
เก็บได้ตลอดปี

รสและสรรพคุณยาไทย
สรรพคุณขับปัสสาวะ แก้ปัสสาวะพิการ แพทย์ไทยโบราณนิยมใช่ขลู่ชงให้ผู้ป่วยรับประทาน ลดอาการบวม และลดน้ำหนักตัว

สรรพคุณและการนำไปใช้เป็นยาสมุนไพรสำหรับงานสาธารณสุขมูลฐาน
ใช้เป็นยารักษาอาการขัดเบา วันละ 1 กำมือ (สดหนัก 40 – 50 กรัม แห้งหนัก 15 – 20 กรัม) หั่นเป็นชิ้น ๆ ต้มกับน้ำดื่ม วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหารครั้งละ 1 ถ้วยชา (หรือ 75 มิลลิลิตร)

ทั้งต้นสด หรือแห้ง
ปรุงเป็นยาต้มรับประทานขับปัสสาวะ แก้โรคนิ่วในไต แก้ปัสสาวะพิการ แก้วัณโรคที่ต่อมน้ำเหลือง เป็นยาช่วยย่อย แก้ริดสีดวงทวารหนัก ริดสีดวงจมูก

เปลือก ใบ เมล็ด
แก้ริดสีดวงทวาร ริดสีดวงจมูก แก้กระษัย เป็นยาอายุวัฒนะ

ใบ
มีกลิ่นหอม ต้มน้ำดื่ม แทนเป็นน้ำชา เพื่อลดน้ำหนัก แก้ปวดเมื่อย ขับระดูขาว แก้แผลอักเสบ และต้มน้ำอาบบำรุงประสาท สำหรับแก้แผลอักเสบ อาจใช้ใบสดตำพอก บริเวณที่เป็น แก้ริดสีดวงทวาร ยาอายุวัฒนะ

ใบและราก
รับประทานเป็นยาฝาดสมาน แก้บิด แก้ไข้ ขับเหงื่อ แก้แผลอักเสบ ใช้รากสดตำพอกบริเวณที่เป็น

ดอก
แก้โรคนิ่ว

แก้ผื่นคัน : ใช้ต้มทั้งต้นผสมน้ำอาบ

แผลอักเสบ : ใช้ใบหรือรากสด ตำพอกบริเวณที่เป็น

ยาช่วยย่อย : ใช้ใบสด ตำให้ละเอียด ผสมแป้งข้าวเจ้าและน้ำตาล นึ่งกิน


วิธีและปริมาณที่ใช้ :

เป็นยาแก้อาการขัดเบา ขับปัสสาวะ แก้ปัสสาวะพิการไม่ปกติ
ใช้ทั้งต้นขลู่ 1 กำมือ (สดหนัก 40- 50 กรัม แห้งหนัก 15- 20 กรัม ) หั่นเป็นชิ้นๆ ต้มกับน้ำดื่ม ครั้งละ 1 ถ้วยชา (75 มิลลิลิตร) วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร

เป็นยาริดสีดวงทวาร ริดสีดวงจมูก
ใช้เปลือกต้น ต้มน้ำ เอาไอรมทวารหนัก และรับประทาน แก้โรคริดสีดวงทวาร หรือใช้เปลือกต้น (ขูดเอาขนออก) แบ่งเป็น 3 ส่วน
ส่วนที่ 1 นำมาตากแห้ง ทำเป็นยาสูบ
ส่วนที่ 2 นำมาต้มน้ำรับประทาน
ส่วนที่ 3 ต้มน้ำเอาไปรมทวารหนัก
เปลือกบางของต้นขูดขนออกให้สะอาด ทำเป็นเส้นตากแห้ง คล้ายเส้นยาสูบ แก้ริดสีดวงจมูก*

การใช้ขลู่ในใบชาลดความอ้วน !
การใช้ยาขับปัสสาวะในทางการแพทย์นั้น มักใช้เพื่อลดความดันโลหิต และเพื่อลดอาการบวมน้ำ อาจมีที่ใช้ในกรณีอื่นอีกบ้าง แต่แพทย์ไม่ใช้ยาขับปัสสาวะ เพื่อลดความอ้วน สมุนไพรที่ใช้ชื่อว่า ใบชาลดความอ้วน ทั้งหลาย มักมีสมุนไพรที่มีฤทธิ์ขับปัสสาวะอยู่ด้วย เมื่อแพทย์ไม่ใช้ยาขับปัสสาวะเพื่อลดความอ้วน ทำไมผู้ที่มิใช้แพทย์จึงใช้สมุนไพรขับปัสสาวะเพื่อลดความอ้วน ? (ข้อนี้โปรดใช้วิจารณญาณ)

ข้อควรระวัง
ไม่ควรรับประทานมากเกินไป อาจทำให้เกิดตะคริวได้

ที่มา
http://www.boonrarat.net/smunprai/klu.htm
http://www.thaicrudedrug.com/main.php?action=viewpage&pid=35
http://www.biogang.net/biodiversity_view.php?menu=biodiversity&uid=44492&id=177354

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *