โรคติดเชื้อไวรัส ภัยร้ายของการคร่าชีวิตมนุษย์

รู้ทันโรค

เป็นที่ทราบกันดีว่านอกจากโรคไม่ติดเชื้อต่างๆ เช่น มะเร็ง เบาหวาน ไขมัน ความดัน ฯลฯ แล้ว ก็ยังมีโรคติดเชื้อที่คร่าชีวิตมนุษย์ไปมากมายทั้งติดเชื้อโดยตรงและติดเชื้อแทรกซ้อน นั่นคือการติดเชื้อไวรัส เชื้อแบคทีเรีย เชื้อปรสิต เป็นต้น เป็นที่น่าสนใจว่าทั้งไวรัสและแบคทีเรีย ก่อให้เกิดโรคระบาดในมนุษย์มาช้านาน และผู้คนส่วนมากที่เสียชีวิตจากภาวะแทรกซ้อนก็มาจากการติดเชื้อแบคทีเรียและไวรัส วันนี้เราจะมาทำความเข้าใจการ “ติดเชื้อไวรัส” ไวรัสมีหลายกลุ่ม ดังนี้

  1. Viral hemorrhagic fever เชื้อไวรัสชนิดนี้จะไปทำลายระบบหลอดเลือด ทำให้มีภาวะ เลือดออก ซึ่งมีตั้งแต่ระดับไม่รุนแรง ไปจนกระทั่ง เสียชีวิต

อาการ ส่วนใหญ่จะ  มีไข้และปวดตามกล้ามเนื้อ หากพบไวรัสชนิดที่รุนแรงอาจทำให้เกิดภาวะ tissue necrosis และช็อกได้ สายพันธ์ที่มีความสำคัญและเป็นปัญหากับประเทศไทยมากที่สุดคือFlaviviridae เช่น Dengue fever viruses(โรคไข้เลือดออก) ซึ่งยังไม่มีการรักษาที่เฉพาะเจาะจง

ผลการการตรวจทางห้องปฏิบัติการ จะมีความเข้มข้นของเลือดสูงขึ้นและพบเกร็ดเลือดต่ำ ใช้วิธี RT-PCR ในการตรวจ

การป้องกัน  ฉีดวัคซีน ป้องกันไม่ให้ยุงกัด ล้างมือบ่อยๆ ไม่ไปในที่ที่มีการระบาด

  1. West Nile Virus (WNV) Infection เป็นสาเหตุของการเกิดภาวะ epidemic viral encephalitis พบบ่อยที่สหรัฐอเมริกา และก่อให้เกิดการระบาดของภาวะสมองอักเสบครั้งใหญ่ ในซีกโลกตะวันตก

อาการ อาเจียน ชัก ความดันในกะโหลกศรีษะสูง ปัจจุบันยังไม่มีการรักษาที่ได้ผล การรักษาเน้นการประคับประคองอาการต่างๆ

ผลการการตรวจทางห้องปฏิบัติการ การตรวจหา WNV,แอนติบอดีต่อไวรัส West Nile, RNA genome

การป้องกัน ไม่ไปในพื้นที่เสี่ยง และเฝ้าระวังตัวเอง

  1. Nipah Virus Infection มนุษย์ได้รับเชื้อผ่านการสัมผัสกับสัตว์ติดเชื้อ สัตว์ที่เป็นรังโรค ของไวรัสได้แก่ flying foxes ซึ่งเป็นค้างคาวที่จัดอยู่ใน genus Pteropus, family Pteropodidae หมูเป็น intermediate host โดยมีระยะฟักตัวน้อยกว่า 2 สัปห์ดาในผู้ป่วยร้อยละ 90

อาการ ไข้ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ คลื่นไส้ เวียนศีรษะ สาเหตุการเสียชีวิตของผู้ป่วยมักเกิดจากภาวะ brainstem encephalitis ผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงจะพบ ภาวะไตวาย เลือดออกในทางเดินอาหาร การติดเชื้อแทรกซ้อน ตลอดจนอวัยวะหลายระบบล้มเหลว และยังไม่มีการรักษาเฉพาะ

ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ PCR, serum neutralization tests และ monoclonal antibodies ให้ผลบวก,X-RAY ปอดมีปัญหา

การป้องกัน กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือทุกครั้งด้วยสบู่และน้ำสะอาดเมื่อสัมผัสกับ สัตว์ เนื้อสัตว์ ซากสัตว์ และห้ามรับประทานเนื้อสัตว์ดิบๆ สุกๆ หลีกเลี่ยงการสัมผัสสารคัดหลั่งในผู้ที่ติดเชื้อ หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีการระบาด

  1. Norovirus ทำให้เกิดภาวะลำไส้อักเสบในเด็กและผู้ใหญ่ ถ้าอาการรุนแรงอาจเสียชีวิตได้โดยเฉพาะในเด็กเล็กและผู้สูงอายุ โรคนี้ติดต่อทาง fecal – oral route คือการรับประทานอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อนอุจจาระที่มีเชื้อหรือติดโดยตรงจากคนสู่คนหนึ่ง อาจติดจากสิ่งแวดล้อมและสิ่งของเครื่องใช้

อาการ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ถ่ายเหลวเป็นน้ำ อาจมีไข้

การตรวจทางห้องปฏิบัติการ ตรวจอุจจาระด้วยวิธี PAGE

การป้องกัน ล้างมือ และทำความสะอาดอุปกรณ์ต่างในน้ำที่มีอุณหภูมิมากกว่า 60 องศาเซลเซียส

จากการศึกษาเกี่ยวกับไวรัสจะเห็นว่าสายพันธุ์ที่ทำให้เกิดโรคระบาดไปทั่วโลก เช่น SARS,MERS,COVID-19 นั้นมาจากสายพันธุ์เดียวกันนั่นคือ Nipah Virus เมื่อทุกคนทราบแล้วก็ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของกระทรวงสาธารณสุขหรือกรมควบคุมโรคอย่างเคร่งครัดเมื่อเกิดโรคระบาดขึ้น